ekultura2013

Jakin aldizkaria 199 zkia

Nazio arteko begiratua

Atsegin dut Euskal Herrira kanpotik begiratzea. Ari naiz ikasten. Berriki Korrika bezalako ekitaldi, lasterketa, herri mugimendu baten azalpena entzun dut ingelesez Katalunian eta hunkitu ez ezik, asko ikasi dut nire herriari buruz. Korrika bera Bretainian edo Irlandan zelan antolatzen duten ezagutu ostean, pentsatzen dut gure herriak asko duela egiteko Europan, baina Europa zaharreko nazio berrietatik ere asko dugula guk geuk be ikasteko. Eta horregatik, nazio arteko begiratua eskaini gura nuke gure kulturgintzaren gaineko azterketa egiterakoan. Atzerritik, edo eremu urriko hizkuntzak dituzten herrietatik zelan ikusten gaituzten pentsatuaz, guk beraiengan zer ikusi eta ikasi dezagun aztertuz eta batez ere, gogoeta hauek izan daitezela elkarlanerako eta naziogintza / kulturgintza / herrigintza edo euskalgintzarako baliagarri. Gure kokapen estrategikoak,;Europaren mendebaldean, Pirineoaren bi aldeetan, kultur  erreferente bilakatzen gaituelako gure mugetatik kanpo ari garen bakoitzean. Gure burua munduari erakusten diogun aldiro, saiatzen gareno.

Katalunia, Irlanda edo Eskozia gertuagotik ezagutzeko parada izan dut azken urte honetan. Hizkuntza, kultura eta jite ezberdineko herriak diren arren, guztietatik atera daitezke ondorio eta ikasgaiak. Une eta prozesu oso garrantzitsuak bizi dituzte hirurek; ez soilik naziogintzaren alorrea, baita kultura, hedabideak, teknologia berriak eta komunikazioaren aroari dagozkionak ere.

2005ean katalanek puntuCAT dominioa eskuratzea lortu zutenetik, ugariak izan dira beraiekin euskaldunok izandako harremanak, hitzaldiak, jarraipenak eta irakaspenak. Dagoenko Katalunian hizkuntzaren normalizazioaren gakoetako bat da sarearen erabilera. PuntCat fundazioak duela gutxi jakitera eman duenez, katalanaren erabilera %62,5ekoa da Katalunian errotutako enpresa eta erakundeen artean.

“La normalització de la nostra llengua a la xarxa va per bon camí. Segons dades del Baròmetre de l’Ús del Català a Internet, fet per la Wiccac, el percentatge d’ús del català a Internet en webs d’empreses i d’organitzacions radicades a Catalunya és ja del 62,5%.”

2013ko irailaren 11an, beraien egun nazionalean #viacatalana fenomeno soziopolitikoak ere uhinak, hedabideak eta mundua bera ere astindu zuen. Ikustekoa eta bizitzekoa izan zen… normaltasun osoarekin, katalanez zelan mintzatu zitzaizkion munduari. Normaltasun osoz, sarea bera herri borondatearen erakusleiho paregabe zelan bilakatu zen. Teknologia ezberdinak uztartuz; mugikorretarako aplikazioak, webgune interaktiboak, telebista eta irrati publikoak, herri ekimenen komunikazio euskarriak… guzti guztiak baliatuz Kataluniaren bidea zelan marraztu eta plazaratzeko gai izan ziren. Eredugarri bide horretan ere. 2014an, iraila eta azaroa itzelak izango diren zantzoak badaude, eta Euskal Herritik, nazioartetik adi adi jarraituko dugu bide hori. Jarraitzen ari gara dagoeneko. Ezin ahantzi daiteke gainera, kultur mugimendu katalanistak irailaren 11akoa prestatzen izan duen ardura eta jokamoldea, ANC -Kataluniako Asanblea Nazionala- indartu aurretik Omnium kultur mugimendua izan zelako independentziaren aldarrikapenetan aitzindari eta antolatzaile nagusienetako bat.

Kataluniatik Irlandarako jauzia egin ezkero, konturatuko gara zelan Irlandan gaelikoaren erabilera eta kontzientzia ere indartzen ari den.  Haur eskola, ikastetxe eta unibertsitatean ere lekua egiten ari da irlandarren berezko hizkuntza. Hedabideetan indartsu ari da -irrati eta telebista publikoak ditu irla osoan ikusi eta entzuten direnak, eta gazteen artean ere oso proiektu berritzaile eta esanguratsuak ari dira garatzen, Nos aldizkaria kasu. Horrez gain aipatzekoa da BBC britaniar kateak espazio propioa daukala gaelikoarentzat nola Interneten, zein irrati eta telebistan. Bake prozesuaren aitzinatzeak, mesedea egin dio hizkuntzari munduko irrati telebista publiko garrantzitsuenean.

2014an irlandarrak bideak hartu eta berriz ere korrika abiatuko dira hegoalderen dagoen Cork hiritik, Ipar Irlandako Belfastera, bertan martxoaren bukaeran emango diote amaiera. www.rith.ie gaelikozko webgunean jasoko du irakurleak informazio gehiago.
Euskal Herrian ez bezala, hizkuntzaren normalkuntzaren afera bake prozesuaren puntu garrantzitsu bezala adostu zuten irlandarrek, eta orain arte bestelako zereginetara bideratutako indarra hizkuntzaren berreskurapenean jarria dute irlandar errepublikar ugarik. Azken urteotan, Ipar Irlandan nabaria izan da gaelikoaren aldeko presentzia eta lana. Proiektu berri ugari sortu da, eta mugimendu berri eta bizia antolatzen ari dira, ez soilik iparraldeko 6 konderrietan, Irlanda osoan baizik.

Ahulago dabiltza hizkuntza kontuetan Eskozian, nahiz eta nazio bezala oso indartsu plazaratu den eskenatoki politikora. 2014 urtea, Eskozian ere erreferendum urtea izango denez, arretaz jarraitu beharko diogu bertan gertatzen denari. Baina dagoeneko sendotu dira Euskal Herria eta Eskoziaren arteko lotura eta harremanak. Unibertsitatean, kultur mailan, politikoki… azken Durangoko azokan ikusi ahal izan dugun bezala.

Konbergentziaren kultura

Atzerritik begiratzen dugunean, beti izaten dira adibide, aditu eta erreferentzia berriak. Henry Jenkins adibidez, hedabide eta sareko komunikazioaren inguruko aditua da. Transmedia kontzeptuaren asmatzailea zelako jarri nintzen bere testuak eta gogoetak irakurtzen, eta hedabideen ekosistemari buruzko gogoeta interesgarriak egin izan dituelako ekarri nahi nuke orriotara. Badu Jenkinsek oso liburu interesgarria; Convergence culture. Eta gure hedabideen ekosistemari begira, oso gogoeta interesgarriak egiten dituela iruditzen zait, ezberdintasunak ezberdintasun, gogoetak lokalizatu eta gureari lotzea beti delako ariketa interesgarria.
Hara zer dioen Henry Jenkinsek konbergentzia kontzeptuari buruz:
By convergence, I mean the flow of content across multiple media platforms, the cooperation between multiple media industries, and the migratory behavior of media audiences who would go almost anywhere in search of the kinds of entertainment experiences they wanted. Convergence is a word that manages to describe technological, industrial, cultural, and social changes, depending on who’s speaking and what they think they are talking about.
convergence culture

Eta gurean, zorionez esango dugu, badira hedabide eta plataforma ugari, asko eta asko herri ekimenez martxan jarritakoak; maila lokalean, nazio mailan, formatu ezberdinetan, hizkuntza ezberdinetan baina publiko zabal bati zuzenduak. Kooperazioaz zer ulertzen dugun, guk geuk bakarrik dakigun arren, nago ni oraindik hedabideen arteko zubigintzan asko daukagula egiteko. Ez dira aspaldikoak medio txikien arteko gerra txikiak, elkarren lehian, publiko berdinari antzeko gauzak saltzeko asmo nekagarrian. 
Audientzia mugatua daukagu Euskal Herrian. Telebista, irrati, egunkari, aldizkari, gune eta plataforma ezberdinak etengabe ari dira bere publikoa izan behar duenari gauzak eskaintzen… eta sarritan gauza bera euskarri ezberdinetan baina une berean eskaintzen zaigu. Oso adibide gutxi ditugu, elkarrekin lan egin eta euskarri ezberdinetan modu antolatu, koherente eta interesgarri batean edukiak eskaintzeko. Eta hori, gure hedabideen ekosistemaren kalterako besterik ez da. Hor asmatu beharko litzatekelakoan nago. Hizkuntza txiki bateko, hedabide txikiak baino ez dira gure inguruan ditugun ia guztiak, baliabide gero eta urriagoekin, gogo izugarriarekin, baina ipar ezberdinekin. Aldaketa garaiak bizi ditugunez; teknologikoak, politikoak, sozialak, kulturalak… hedabideek ere, nork berean jarraitu barik, hobe lukete konbergentzia kulturaren baitan hausnartzen hasiko balira. Henry Jenkins komunikatzailearen gogoetek ez digute horretan kalterik egingo, eta esperientzia txikiak abian jarrita…herri mailan, eskualde mailan, gertakari historiko batzuen inguruan, kultur emanaldi ezberdinen baitan… asko daukagu ikasteko eta handitzeko. Guk euskal hedabideen ekosistema eraikitzeko urrats asko eman behar ditugu oraindik.

paperik gabeko kazetaritza

Hedabideetaz mintzo garenean kioskoa daukagu sarri buruan, telebista kanalak edo irrati uhinak. Baina hedabideen ekosistema, informazioarena… izugarri handitu da azken urteotan. Sareak eta euskarri berriek –tabletak, smart mugikorrak, orotariko pantailak- areagotu egin dute informazioaren errealitatea, sorkuntza eta jarioa. Komunikatzeko moduak eta kontsumitzeko erak aldatu dira. Eta hedabide hegemonikoei erantzuteko, bestelako herri hedabide,  tresna alternatibo, herri ekimenetako gune eta abarrak sortu dira han hemenka. Aberatsak gara horretan. Ohiko prentsan batere oihartzunik jaso ez zuen topaketa batzuk izan ziren udazkenean Sestaon, Txirbelenea kultur gune biziberrituan. Euskal Herriko txoko ugarietatik hurbildutako informatzaileak batu ziren bertan. Herri mugimenduei lotutako informazio kanalak, irrati libreetako kideak, kazetari profesionalak, informatzaile grafikoak, multimedia adituak, Internet eta hacktibismoak aritzen diren kideak… ekosistema berri bateko kideak denak. Profesionalak batzuk eta boluntario nekaezinak gehienak. Komunikazioaz, propagandaz, informazioaz eta gauza oso serioetaz aritu ostean… herri hedabide alternatiboen mapa zelan osatzen da marraztu zen zapatu goiz baten Sestaon. Eta aurrerantzean ere horrela jarraitzeko asmoa agertu zuten. Orain arteko bidea ikuspegi kritikotik landuta, jarraitzeko arrazoiak badaudela eritzita… Hala Bedi irrati librearen 30. urteurrenaren karietara komunikazio alternatiboak Euskal Herrian adibide eta euskarri on asko dituela ohartzeko parada egon zen bertan. Ipar Euskal Herriko erreferentzia berriak: Kanaldude telebista, Kazeta.info, euskal irratien martxa, beraien arteko elkarlana… agenda osatu eta aktibatzeko zailtasun eta aukerak, formazioaren beharra, herri mugimenduekiko loturak… gai asko eta interesanteak.
Aste berean ordea, Ateak ireki Nafarroako webgunea zarratzea eskatu zuen agindu judizial anker batek. Nafarroan, informazio librea lantzen duen gunea itxita, Nafarroan egun bizi diren gatazka, arazo eta txantxuilo ugari estaliko dituztenaren esperantzan. Ez dira konturatu ateak irekita mantentzeko sasoia dela hau, antza. Eta leihoak eta ateak irekitze horretan, datorrela aniztasuna, askatasuna, informazioa, jarioa gurera. Paperik gabe nahi gaituzte antza. Legalitatetik kanpo. 
Eraberean, abenduaren 21ean itxi zituen ateak, eta leihoak eta kioskoetako presentzia Euskal Herriko Kazetak, Le journal du Pais Basque egunkariak. Euskara oraindik ofiziala ez den eremu batean, frantziar egunkarien monopolioari aurre egin nahian pasa ditu 12 urte, baina ezinak handiagoak izan dira indarrak baino. Ea urte berriarekin Antton Etxeberrik zuzendutako proiektu berritzaileago batek argia ikusten duten.
paperik gabekoak

Baina erru guztia ez da beti besteena izaten. Gurean ere, kazetaritza desprestijiatzen ari den lanbidea da. Izar eta mediatikoak diren profesionalak badiren arren, lan baldintza gero eta eskasagoak bizi dituen ogibidea da hau. Ostantzeko lan jardun esplotagarrienen pare jartzen da zenbait kasutan gremio hau ere. Eta euskaraz jardutea ez da salbuespen. Baina izan beharko luke. Herri ekimenetik jaio, laguntza publikoak jaso eta etengabe ildo editorial konprometituak agertzen dituzten hedabideek, langileen baldintzak ezingo lituzkete baliatu proiektuaren bideragarritasuna bermatzeko. Larria da Sestaon bertan jakinarazi ziguten kasua. Euskal hedabide garrantzitsuenek, hemengo telefonono konpainia indartsu batek eta euskal kulturgintzako enpresa handienak osatutako telebistak paperik gabeko kontratuak egiten dihardu, eta Errioxan ardoa biltzen aritzen diren tenporeroenak baino baldintza txarragoetan lan egitera behartzen ditu ordezkapenak egiten dituzten langileak. Ez dago eskubiderik, kontraturik gabe 9 euro kobratzeko ordua. Ez dago eskubiderik langileen baldintzekin orain bai, eta gero ere bai gura dena egiteko. Greba orokorretan ildo editorial konprometitua agertu arren, herri ekimeneko eta laguntza publikoak jasotzen dituzten hedabideek, langileen lan baldintza duinak bermatu behar dituzte. Eta horrek, euskalgintzaren baitan funtsezko baldintza izan beharko luke. Ondorioak negargarriak direlako. Ezin dezakegu paperik gabeko kazetaritza bultzatu.

.eus euskararen herria sarean

Baina hala ere jarraitzen dugu lanean euskaldunok, etenik gabe, gogotsu. Euskararen herriak lorpen handiak izan ditu azken urteotan, eta inguruko hizkuntza zaharrena izangatik be, moderno ageri zaigu egungo testuinguruan. Informazioaren aroan euskara hizkuntza bizia da, euskarazko edukiak eta tresnak garatzen eta indartzen ari dira jendearen borondatea eta lan gogoaren eraginez, euskararen herriak komunitatea eraikitzen dihardu Interneten, sarean, munduan. Egun gauza arrunta da gehien erabiltzen ditugn tresnak; nabigatzailea, posta, sare sozialak, blogak egiteko softwarea… euskaratua izan eta azken bertsioekin lan egitea. Euskaraz eta libre aritzen gara milaka euskaldun, eta euskaraz eta libre aritu gaitezen lanean dihardute hamarnaka batzuk, etenik gabe Librezale bezalako elkarteetan, itzulpen eta hizkuntza teknologietan adituak diren enpresa eta ekimenetan, gobernuz kanpoko edo gobernuen babespeko erakundeetan…
euskararen herria sarean
Baina 2013. urtea garrantzitsua izan bada puntuEUS dominioa eskuratzeko eta lortzeko urtea izan delako da. Udaberrian jaso genuen albistea nazioartean dominioak kudeatzen dituen ICANN erakundearen eskutik, eta 2014an martxan ikusiko ditugu .eus amaiera dituzten dominio ugari. Ehundaka, milaka izango diren esperantzan. Gu ere, apurka apurka Kataluniaren edo beste herri batzuen atzetik goaz. Sarean, kulturgintzan, herrigintzan. Gure bidea eginez, hori guztiori lortzea eta lantzea gure esku dagoelako.

logo_eus
.eus dominioa lortzeko bidea luzea izan den arren, sekulako lorpena da. Eta azkenean ICANN erakundeak (nazioarten dominioak kudeatzen dituena) baietz eman diot puntuEUS fundazioaren eskaerari.

Egutegiari orriak aldatu beharrean, horman berria jarrita daukagu. Eta begirada lauso honegaz atzera begira jarriko gara. Aurreko urteari. Egutegiari so. Eta Seaskak 50.000 egutegi banatzen ditu urtero, eta 40 urtez, ikasleek etxera eramaten dituzte hogeina, eta burasoek txandak egiten dituzte gero, eskolak aurrera egin dezan, euskaraz, hizkuntzak ez lurralderik ez legerik ez ia ia hiztunik ez izatea nahi duten horretan. Baina urtero 50.000 egutegi hoiek esaten digute zein egun den gaurkoa, zer ospatzen dugun gaur, gure historia, gure nortasuna, leku izenak, izendegi berri bat azken urteotako seme alaba euskaldunontzat, ikastolak sortu zituztenen lobentzat azken finean.
Gurea, loben historia baita. Belaunaldiz belaunaldi kontatu digutena -maiz kontatu barik geratu dena ere- transmititzen saiatzen diren loben istorioak. Eta 2012koa, konturatuko zineten memoriaren urtea izan da Hego Euskal Herrian: Amaiurretik hasi eta Gernikara. Herriz herri, auzoz auzo. Kontatzeko ditut zenbat obra plazaratu diren Nafarroaren konkista/deskonkista, gaztelu eta antzerakoen inguruen. Hasi gara 1937ko gerrari buruz idazten ere, filmeak, animazioak, dokumentalak jasotzen. Konturatu gara nonbait transmisioaren garrantziaz, edukiak euskarri ezberdinetan sozializatzearen garrantziaz.

Gernika eta twitter
Eta belaunaldi horrek sarea baliatzen du, Internet. Sare sozialak, hitzak, papera, ikusentzunezkoak historia kontatzeko modua dira. Gaur, hemen, orain, bapatean. Jario etengabea da sareko historia kontakizuna. Eta horrela ulertu zuten adibidez, 2012ko apirilaren 26rako eitb.com-eko arduradunek ere. Historia fikzio bihurtu zuten twitter bidez. Gernikako bonbardaketa kontatu zuten egun osoan twitter bidez Lauaxetak, Agirre lehendakariak, Gernikako abadeak, ejerzito faxistetako arduradunek, hegazkinlariek. Egun osoan, twitter jario antzeztua asmatu zuten, interesgarria formetan, webgunean bertan jarraitu zitekeena. Ahalegin teknologiko eta historikoa, narratiba digital berri bat landuz, historia, memoria, fikzioa eta tresna berriak uztartuz, gaur gaurkoek jarraitzeko modukoa. Irratia eta telebistarekin uztartuz, oihartzun handiz aditzekoa.

Lobak
Eta niretzat, Gernika berezia da horretan. Batzuk urterokoa egiten jarraitzen duten bitartean, ekitaldi ofizialak edo alternatiboak, kandelak edo hilerriak, manifak edo agerraldi instituzionalak… badira lekukoa hartu eta ostantzeko zerbait egitera ausartu direnak. Lobak. 1937koen seme alaben, seme alabak. Eta musika, dantza, ikusentzunezkoak, margolanak, artea, antzerkia, poesia, sorkuntzaz jantzi zuten Lizeo antzokia. Jaio zirenetik entzun eta ikusi dutenari, margo propioa jarri dute, beste modu batera kontatuz, biziz, azalduz 1937ko apirilaren 26ko hura. Sorkuntzatik eta sorkuntzaz. Eta areto bete baten aurrean. Izugarri ondo. Sekulako nibela, prestaketa, gaitasuna, kudeatzeko ahalmena.
Horregatik astelehenero oroitzen gara Gernikako merkatuaz. Baserritarrak direla 1937ko astelehen odoltsu hartatik, astez aste iraun duten bakarrak. Erresistentzia ekintza kulturala da asteleheneroko azoka. Belaunaldiz belaunaldi transmititu dena, irauten duena, belaunaldi berriak historiaren logikan jarri dituena. Eta han, kamarak hartuta, zaharragoak elkarrizketatzen, hormairudiak egiten jarraitzen dute Gernikako gazte sortzaileenek. Urte osoan fokoaren azpian daudenez gain, Gernikan gazte interesgarri asko dagoelako.

Kafea eta galletak Astran
Orain arte, azken urteotan Pasealekuko gaztetxean ikusi ditugu, eta hango geletan itzela zen montatzen zen kultur panorama. Kontzertuak, hitzaldiak, filmeak, eztabaidak… baina bat nabarmentzekotan, Kafea eta Galletak ekimena. Hilero, disko bat hautatu, musikariak gonbidatu eta kafea hartuz solasaldia egin, diskoa aditu, taldea jotzen ikusi. Disko kuttunak, disko bereziak, disko ezezagunak maiz, disko interesgarriak gehienetan. Eta kafe gozoa. Eta galletak, jateko modukoak. Bi lagun musikazaleren ekimenetik abiatutakoa, Euskal Herri osoan ezagun egin da musika alternatiboaren ibilbidean. Aintzat hartuz. Begirunez hurbiltzen da jendea Gernikara, elur egunetan ere. Eta berriki Café y Galletas izango da Madrileko langile auzo bateko etxe kooperatiba bat kudeatzen duen elkarte baten baitan…
Kafeak hartu, diskoak entzun, kontzertuak antolatuta sare oso bat antolatu da ekimenaren inguruan. Musikazaletasuna gainditzen duen harremanen ondorioz, liburua ere plazaratu da. Kafe aleak. 121 lagunek, 121 disko hautatu eta idatzi dute. 121 azal, erreferentzia, bizipen, oroitzapen euskaraz. Euskal Herriko musikazaleak dira gehienak, musikaria bakarra, eta munduko leku askotatik heldutako mezuak ere bai. Eta lehen edizioa argitaratu eta denbora gutxira erabat agortuta, eta bigarrena gero… gordetzeko gutizia, entzuteko letrak, gozatzeko musika liburu bikain bat.
kafea eta galletak
Eta orain Astra. Kultur fabrika bat. Armak egiten zituzten, gerrak elikatzen. Gernikan. Gazteek okupatu egin zuten abandonatutako, herritarren lantoki izandako, munduko gerra guztiek elikatutako fabrika hura. Eta ametsen leku bilakatu zen. Eta halako baten instituzio guztietako arduradunek ebatsi zuten konpondu beharra zuela. Fabrika izaten jarraitzeko, baina kulturarena. Eta prozesu partehartzailea asmatu zuten gazteek, unibertsitateko ikasle eta irakasleek, kolektiboek, eta kilometroak egin dituzte logika horretan, logika parte hartzailean. Eta orain ireki da berriz ere Astra. Ireki dute herriko gazteek. Lehengoek eta oraingoek. Eta kultur fabrika, sorkuntza gune, kontzertu areto, antzerki entseguleku, hitzaldi eta topaketen zentro, kafeari galletak gehitzeko tokia izango da aurrerantzean ere Astra.

Europako kultur hiriburuak
Gernikakoa adibide xume bat da, interesgarria, gertukoa. Kulturaz dihardugunean, askotan obretaz ari gara -artea, eraikuntzak, palazioak, liburuak, filmeak, azpiegiturak- eta gutxitan prozesuaz, bideaz. Beti emaitza, edo salmenta, edo arrakasta. Eta kultura bidea da, izatekotan. Mapa bat. Joan etorrikoa, bidaia. Ezagupena, memoria, narrazioa, kontaketa, entzutekoa, dastatzekoa. Eta mapa horretan lekutxo bat egin du Donostiak, egiten ari da. 2016ko kultur hiriburu izendatzeak, eraldaketa horretan lagundu dezake. Kulturatik ere, eraiki daitekelako herri bat, nortasun bat, hizkuntza, sorkuntza. Eta adibide edo pratika ona izan daiteke, kulturaren ezaugarriak oro landuz: partehartzea, sorkuntza, transmisioa, hizkuntza, paisaia…
Eta Euskal Herriak bizi dituen garaiotan, Donostia mundura begira dagoen hiria izaki, zinemaldiari, Nazioarteko bake konferentzia edota kultur hiriburuarena gehitu zaizkio. Eta hori aukera bat, leiho bat, negozio bat, edo pratika bat bilaka daiteke. Gu guztion esku ere egongo delakoan.
Eta bakea, herrigintza, Europa eta kulturari buruz solasteko, agian, aproposa izan daiteke 2013ko Europako kultur hiriburua zein izango den erreparatzea. Batzuk dagoeneko hara begira daude, hara abiatu dira, hangoa ezagutzeko parada izan dute. 2013an, Derry izango delako Europako kultur hiriburua. Eta baditu Derrykoak gurearekin partekatu daitezkeen historia amankomun batzuk. Ikasiko dugu?
Hara joanak ziren adibidez gero Donostian Xare kultura digitalaren azoka antolatu zutenek. Eta hara begira behar lukete antzerkilariek, musikariek, literatura maite dutenek, kultur zinegotzi eta teknikariek, estratega politikoek, aholkulariek, industria kulturaleko eragileek, panfleto idazleek edota 2013an bertso txapelketa nagusia antolatu behar dutenek ere. Irlanda, Eskozia… hitzetik hortzera dabilzkigun honetan, kultur hiriburua Derryn. Eta Derry, Etxarri Aranatzko taberna irlandar interesgarri bat izateaz gain, Irlanda iparraleko bigarren hiri garrantzitsuena ere bada. Hego Euskal Herrian hiriburuen garrantziaz beharbada ez da adostasunik izango; baina izatekotan Iruñea historikoa, Gasteiz politikoa, Bilbo negozio eta futbolarena, eta Donostia… kultur hiriburu. Beinke. Une historiko hauetan.
Donostia 2016
Bakegintza eta kulturgintza
Eta hemendik aurrerako gure bidean, uztartuko ditugu kultura, sorkuntza, narrazio digital berriak, kontakizuna eta transmisioa, belaunaldien arteko ezagutza eta begirunea, memoria, plaza, merkatua, produktuak, emaitzak, obrak, herrigintza eta bake asmo bat. Eta atzera begira azken urteotan egin dugun, eta bistan denez egiten jarraituko dugun, ahalegin horri, ostantzeko begirada forma eta espresio berriak gehitu beharko dizkiogu. Eta bakea, gogoko izan ez dugun kontzeptu demokratiko hori, berreskuratu eta edukiz irudimenez sorkuntzaz landu beharko dugu. Eraikuntza prozesu horretan, aitzindaria izan daiteke behetik, albotik, bazterretik eraikitako obra hau, bakearena. Kulturatik, euskaraz, modu parte hartzailean, zabal, libre, irudimen askogaz, esku gehiagogaz. Agian Korrikaren edizio berrian izan dezakegu horretarako aukera bat, edota bestelako ekimen erraldoi zein txikietan, apal edo harroagoetan. Baina kultura eta bakea uztartzea ezin izango da agintarien desioa eta apeta soilik izan. Gainontzekook badugu hor aukera on bat. Eskozia, Irlanda, Kurdistan, Palestina, Kolonbia, Finlandia, Tunez edo munduko beste askorekin batera, askok moduan… ametsetakoa bertora ekarriaz. Belaunaldi berri hauen, loben, Gernikako seme alaben, Donostiakoen, Iruñea eta Amaiurrekoen, Garazi eta Sohutakoen esku egonen da, egotekotan. Baditugu erronkak urte honetarako ere.
Guzti horretaz berba egiteko, ezagutzeko, antolatzeko, ikasteko edo erakusteko, topaketatxo bat antolatuko dugu negu gorri honetan Gernikako Astran. Kultura, sorkuntza, ikusentzunezkoak, sarea, partehartzea eta horrelakoak maite badituzu, adi egon seinaleari. www.ekultura.net


GOSE musika taldeak 5. diskoa aurkeztu du Bilboko errekan, bilboats ontzian zuzeneko emanaldi aurkezpena eginez.

Itzela. Sintonia ona. Bide barriak. Gaur. Eitb-n korrikari buruz, transmediantailer batean.
Hori da bidea, eginez, parte hartzea sustauz, irudimena, narratiba berriak landuz..
TranXmedia euskaraz ere bai
Tranxmedia.org Tabakalera+eitb+ehu

beat full day  ekimena
Sarean gauza asko ezagutzen ditugu, gauza gehiago ezagutu ditzagun. Gauzak ezagutzeko leku ezinhobea baita sarea. Sarea eta sareak. Berriki, Beatfull day ekimenaren berri izan dugu, kultura elektronikoa -musika batipat- bultzatzeko ekimen bat. Podcast hau entzuten jarri… eta ekimena interesgarria egiten da.
pentsatzen duzun bitartean, podcast atsegin hau entzun dezakezu, beharbada.

Batetik bestera hasten zarenean, MediaLabPrado bezalako ekimenak ere ezagutzen dituzu. Edo eldiario.es egunkari digitalean sortu duten blog hau, besteak beste kultura digitala eta prokomunari buruz berba egiteko. Atsegin ditugun berbak, gaiak… solasaldiak.

@ekulturanet sarean

2012ko uztailaren 5ean, #twittereuskaraz lortu dugu.
Euskal Herrian eta sarean euskaraz

Lobak gazte plataforma bat da, kultura eta sorkuntzaren esparrutik Gernikan abiatu dutena.
Lobak memoria ariketa bat da. Lobak mezua da, transmisioa. Diskurtso politiko eta hgh counterpart poetiko eguneratua. Lobak atzokoa gaur. Lobak historia be bada, eta istorio ttiki asko. Bat eginda.

Lobak 2012ko Gernikako gazteen adierazpen bat da, bizi bizia.

Euskal kulturgintzan diharduten sortzaileen arteko topaketa burutuko uztailaren 2an eta 3an Azpeitian.
ahotsenea

Zenbait galdera plazaratu dira ekitaldiaren karietara.

Helburua

Euskal sortzaileok elkar ezagutu, euskal sorkuntzaren egungo egoera elkarrekin aztertu eta balizko irtenbideak proposatzea.

Parte hartzaileak

Euskaraz sortzen duen oro, hitza agerian erabili zein ez, bere burua euskal sortzailetzat duten pertsona guztientzat.

Idazleak, musikariak, aktoreak, bertsolariak, gidoilariak, zuzendariak, dantzariak, margolariak, eskulturagileak, irudigileak…

info@ahotsenea.net


Euskararen berreskuratzea (III) Hedabideak liburua eta dokumentalaren oinarrian, bi galdera daude: zergatik dira garrantzitsuak hedabideak hizkuntza baten biziraupenerako? Eta, zer du Euskal Herriak emateko arlo honetan? Gaur egun, euskara hutsean argitaratzen diren egunkariak ditugu; euskaraz astero kaleratzen diren aldizkariak; euskal telebista eta irratiak; Interneten blogak, web orriak, eta eduki ugari aurkitu daitezke lan handirik gabe. Zer egin du euskal komunitateak, beraz, hedabideen alor honetan? Jon Sarasuak liburuaren sarreran dioen bezala, adi egon. Hamarraldi bakoitzeko aukerei eta beharrei adi egon. “Euskaraz egin zitekeena amestu, antolatu eta ekintzetara pasa”.

Egilea: Garabide
Gidoia: Alberto Barandiaran
Irudiak eta edizioa: Maialen Sarasua
Ekoizpena: Argia